Üniversiteli İşsizler

Bazen yaşlılar, yetişkinler veya aile yakınları, akrabalar... üniversiteyi yeni bitirmiş veye hayata tutunmaya çalışan okumuş gençleri yakalayınca soruyorlar :

- Üniversiteyi bitirdin, şimdi ne yapıyorsun?

-Üniversiteyi bitirdin, o kadar okudun hala (memur/öğretmen/kendi işinin patronu vs.) atanamadın mı, bir yere giremedin mi?

-Üniversiteyi bitirdin iş arıyorsun ha! İyiki okumamışım, haklı değil miyim?

Sorular çoğaltılabilir.

Gençler ne yazıkki böyle sorularla karşılaşıyor. Gençleri eleştirip bundan keyif alan insanlar üniversiteli işsizler nasıl işsiz kalıyorsunuz diye soruyorlar da; neden diye sormuyorlar. Gerçek konu budur.

Atatürk'ün öldüğü günden başlamak üzere özellikle de 1980 yılından itibaren ülkemizde bir anda tarım bitirildi, hayvancılık bitirildi, sanayisiz kalkınma modeli olan turizm özendirildi. Ağır sanayi teşebbüsleri birden durduruldu, kumaş gibi, tekstil gibi hafif sanayi üzerinde kurulu bir sistem oluşturuldu.

Türkiye'de önemli hafif ve ağır sanayinin durdurulması, aynı zamanda üniversitelerin araştırma, bilim ve tekniğin bitirilmesi suretiyle şayi kuracak, teknoloji geliştirecek insan gücünün engellenmesi "muz iktisâdiyatı"na dönüşümü hazırladı.

Avrupa'dan makine alacağız. Kumaş dokuyacağız; Avrupa'ya satacağız. Şimdiye kadar dokuma tezgahlan için verilmiş olan döviz dışarıya satılan tüm dokuma ürünlerinden alınan dövizden daha fazla imiş! . Nitekim dokuma ürünlerini de, "Çin, Pakistan'dan daha ucuza alırız." dediler. Dokuma ürünlerini de almadılar ya da kota koydular. Turizmi de 2 günde 2 kelime ile durdurdular. Bir yerde bomba patlatıp 3 Avrupa ülkesi vatandaşlarına "Türkiye'ye gitmek tehlikelidir." der ve gezim durur. Bunların üstüne iktisat kurulur mu?

 Üzülerek söylüyorum, Türkiye'de  artık gençlerin yöneleceği meslek sahaları kalmamıştır. Üniversiteyi veya iki yıllık yüksekokulu bitirmiş çoğunluk okuduğu alanla alakalı bir meslekte çalışmıyor artık. Sosyal bilimler başta olmak üzere fen bilimlerinde, Mühendisler, elektrik, makine gibi bölümlerde, hele de temel bilimlerde öğrenim görenler meslekleriyle hiç alâkalı olmayan işlerle uğraşmak zorunda kalıyorlar.

 Bir tanesi ODTÜ Makine'den mezun taksi şoförlüğü yapıyor. Taksisine de üstü Amerikan bayraklı Noel ağacı süsü asmış. İngilizce eğitimin faydası. Bir diğeri İstanbul Üniversitesi Edebiyat mezunu pazarda domates satıyor. Bir başkası alakasız bir meslekte sözleşmeli işçi, bir kısmı iş arıyor.  Bu yüzden eleştiricile tavsiyemdir;  artık soruları nasıl diye değil de neden niye sorun. İnanın doğru sorular doğru cevaplara ulaştırır.